Pazarda Alışverişin Maliyeti

Açık pazar mı, kapalı pazar mı, market mi? Bu üçünün fiyat farkı sanıldığı kadar sabit değil. Ürüne, güne, saate ve semte göre değişiyor. Doğru karar için tek yol var: kendi sepetinle karşılaştırma yapmak.

Aşağıdaki adımlar, pazarda alışveriş gıda fiyatları üzerindeki gerçek etkiyi ölçmene yarar. Tahminle değil, kendi rakamlarınla.

Üç kanalın temel farkları

Adım adım maliyet karşılaştırması

1. Referans sepetini belirle. Hayali bir liste yapma. Son iki haftada gerçekten aldıklarını yaz. 12–15 kalem yeter: domates, salatalık, soğan, patates, elma, muz, yumurta, yeşillik, peynir, tavuk gibi.
2. Birimi sabitle. Her kalemi kilograma veya adete çevir. "Bir file" veya "bir kasa" karşılaştırmayı bozar. Yumurtayı adet, peyniri kilogram üzerinden yaz.
3. Aynı hafta içinde üç fiyat topla. Açık pazar, kapalı pazar ve market fiyatlarını aynı hafta not et. Farklı haftalarda alınan fiyatlar mevsim etkisiyle yanıltır.
4. Ulaşım maliyetini ekle. Yol parası veya yakıt, alışverişin parçasıdır. Yürüme mesafesindeki pazar için sıfır yaz. Otobüsle gidiyorsan gidiş-dönüş ücretini sepete ekle.
5. Zamanı da fiyatla. Pazar turu markete göre daha uzun sürer. Saatini paraya çevirmek istemiyorsan en azından süreyi ayrı bir kolonda tut. Karar verirken görürsün.
6. Fire oranını hesapla. Pazarda ucuz alınan ürünün bir kısmı çürük çıkabilir. Eve gelince ayırdığın miktarı tart. Attığın kısmı yüzde olarak yaz ve pazar toplamını o oranda yukarı çek.
7. Kilogram başına birim fiyat çıkar. Toplam tutarı değil, kalem bazında birim fiyatı kıyasla. Bazı ürünlerde pazar, bazılarında market kazanır. Karar tek kanal seçmek değil, kanalı ürüne göre bölmek olabilir.
8. Aylığa çevir. Haftalık farkı 4,3 ile çarp. Küçük görünen fark yıllık ölçekte anlam kazanır.

Örnek tablo şablonu

Bu şablonu bir kez doldur, üç ay boyunca aynı formatla tekrarla. Elde ettiğin şey kişisel bir fiyat günlüğü olur.

Farkı büyüten pratik detaylar

• Gün sonu etkisi: Pazarın son bir-iki saatinde satıcı malı elde kalmasın diye fiyatı düşürür. Dayanıklı olmayan ürünler için avantajlı, hemen tüketilecekse riski düşük.
• Kasa alımı: Domates, biber, mevsim meyvesi kasayla daha düşük birim fiyata gelir. Ama tüketebileceğinden fazlasını alırsan tasarruf çöpe gider.
• Sabah saatleri: Kalite en yüksek, fiyat en yüksek. Kaliteye duyarlı ürünler için mantıklı bir değişim.
• Ambalajsız satış: Bakliyat ve kuruyemişte açıktan almak, ambalaj maliyetini düşürür. Miktarı kendin belirlediğin için israf da azalır.
• Nakit ve kart: Pazarda nakit ödeme genelde daha kolaydır ve harcama sınırını görmeni sağlar. Kart kullanacaksan hangi kartın hangi durumda uygun olduğu konusu, sitedeki kredi kartı ve debit kartı karşılaştırmasında ayrıntılı.
• Sabit giderlerle ilişki: Gıda değişken bir kalem. Elektrik ve telefon tarifelerinde yaptığın optimizasyon bir kez yapılır ve aylarca sürer. Gıdada ise her hafta yeniden karar verirsin. İkisini birlikte planlamak bütçeyi rahatlatır.

Sık yapılan hatalar

• Tek ürüne bakıp genelleme yapmak. Domates pazarda ucuz diye tüm sepetin ucuz olduğu sonucuna varılmaz. Kalem kalem bak.
• Ulaşımı hesaba katmamak. İki semt öte

  Son yazılar

  • Öğrenim Finansmanı Seçenekleri
  • Serbest Meslekçi Muhasebesi
  • Araç Finansmanı Seçenekleri
  • Enflasyon Tasarruflarını Nasıl Etkiler
  • İşletme Saatleri Hizmet Kalitesi
  • Dijital Harcamaları Kontrol Et