Sigorta Çeşitleri ve Kapsamları

Sigorta, kötü senaryonun maliyetini bir kuruma devretmektir. Ama her poliçe aynı şeyi devretmez. Bazıları küçük masrafları karşılar, bazıları sadece büyük felaketleri. Bu yüzden fiyat karşılaştırmasına başlamadan önce teminat karşılaştırması yapmak gerekir.

Aşağıda sağlık, hayat ve araç sigortalarını aynı mantıkla inceliyoruz: neyi ödüyorsun, hangi durumda ödemiyor, prim neye göre değişiyor.

Üç ana grubun kısa karşılaştırması

Adım adım karşılaştırma yöntemi

1. Kayıp senaryosunu yaz. Kendine sor: bu risk gerçekleşirse bütçemde kaç aylık delik açar? Ödeyebiliyorsan sigortaya gerek olmayabilir. Ödeyemiyorsan poliçe şart.
2. Teminat listesini yan yana koy. Sağlıkta yatarak ve ayakta tedavi ayrı satırlardır. Yatarak tedavi ameliyat ve hastane yatışını kapsar. Ayakta tedavi doktor muayenesi, tahlil ve ilacı içerir. Ayakta tedavi primi ciddi şekilde yükseltir.
3. Limitleri ve yüzdeleri oku. "%100 ödeme, limitsiz" ile "%80 ödeme, yıllık üst limit" arasındaki fark büyük hasarda ortaya çıkar. Ayakta tedavide yıllık kullanım adedi de sınırlı olabilir.
4. Anlaşmalı kurum ağını kontrol et. Poliçe ucuzsa genelde ağ küçüktür. Kendi şehrinde gerçekten gideceğin hastane listede yoksa indirim anlamsızdır.
5. Bekleme sürelerini ve istisnaları öğren. Doğum teminatı genelde bekleme süresine tabidir. Mevcut rahatsızlıklar kapsam dışında bırakılabilir. Bu maddeler poliçenin özel şartlarında yazar.
6. Hayat sigortasında teminat tutarını hesapla. Basit yöntem: kalan borçlar + ailenin 3-5 yıllık geçim gideri. Konut kredisi varsa kredi bakiyesi mutlaka içinde olsun.
7. Birikimli mi risk mi ayrımını yap. Sadece risk teminatı olan hayat poliçesi çok daha ucuzdur. Birikim istiyorsan onu ayrı bir yatırım kararı olarak değerlendir. Emeklilik ve yatırım araçlarını kıyasladığın tabloya bakmak burada işe yarar.
8. Araçta trafik ile kaskoyu ayır. Trafik sigortası karşı tarafın zararını öder, senin aracını onarmaz. Kasko kendi aracını korur. Aracın değeri düşükse kasko primi anlamsızlaşabilir; o durumda genişletilmiş trafik teminatlarına bak.
9. Kasko ek teminatlarını fiyatla. İkame araç, cam kırılması, mini onarım, deprem-sel, çekme-kurtarma. Her biri primi ayrı ayrı artırır. Şehir içi kısa mesafe kullanıyorsan ikame araç genelde gereksizdir.
10. Muafiyet ve serbest hasar hakkını sor. Muafiyetli poliçe primi düşürür ama küçük hasarı sen ödersin. Cam ve mini onarımda hasarsızlık indirimini bozmayan haklar varsa değerlidir.
11. Yenileme davranışını hesaba kat. Sağlıkta ömür boyu yenileme garantisi, hastalık sonrası da poliçeyi sürdürmenizi sağlar. Bu, uzun vadede ilk yıl primindeki farktan daha önemlidir.
12. Toplam yıllık maliyeti tek tabloda topla. Prim + tahmini cepten ödeme + muafiyet. Sigorta türleri karşılaştırma çalışmanı bu üç kalem üzerinden bitir. Aylık taksitli teklifte vade farkı olup olmadığını da yaz.

Sık yapılan hatalar

• Sadece prime bakmak. En ucuz poliçe genelde en dar ağ ve en yüksek katılım payıyla gelir.
• Özel şartları okumamak. Reklamda "kapsamlı" yazar; sınırlar özel şartlarda saklıdır.
• Beyanı eksik yapmak. Mevcut rahatsızlığı yazmamak hasar anında ödemenin reddine yol açar. En pahalı hata budur.
• Hayat sigortasını yatırım sanmak. Getiri beklentisiyle alınan uzun vadeli poliçeler erken çıkışta zarar yazdırır.
• Aynı riski iki kez sigortalamak. Kredi kartı ya da banka paketiyle gelen teminatları kontrol etmeden yeni poliçe almak.
• Küçük hasarı kaskodan kullanmak. Hasarsızlık indirimi silinir, sonraki yılların primi yükselir.
• Yenileme dönemini kaçırmak. Kesintisiz devam etmeyen sağlık poliçesinde bekleme süreleri baştan başlar.
• Teminat tutarını enflasyonla güncellememek. Beş yıl önceki hayat teminatı bugünkü borcu karşılamayabilir.

Öncelik sırası önerisi